• Home
  • Blog
  • Dlaczego kontekst ma znaczenie cz. II – odpowiedzi
grafika wyróżniająca do wpisu na temat udzielania odpowiedzi

Ile błędów można popełnić w jednym zadaniu typu otwartego? Jak to mówią: sky is the limit.

Powiesz zapewne, że Ty nie popełniasz AŻ takiej masy błędów, a może prawie wcale. Prawda jest jednak taka, że na egzaminie maturalnym nawet drobne potknięcie może zdyskwalifikować odpowiedź. A każdy punkt jest cenny, zgadza się?

Jakiś czas temu pisałam o tym, jak duże znaczenie ma szeroko pojęty kontekst w nauce. W dużym skrócie – nie można się nauczyć (czyt. zrozumieć) danego zagadnienia z suchych, wypunktowanych „faktów”. Tyle w tej kwestii. Nie pomoże nawet to, że uczniowski mózg, od najmłodszych lat szkolony w pamięciowym opanowaniu materiału, „da radę” wykuć bardzo dużo. Na egzaminie maturalnym z biologii nie chodzi o samą wiedzę, ale o jej zastosowanie. Dlatego nie jest istotne, ile regułek potrafisz wyrecytować z pamięci. Liczy się to, czy posiadaną wiedzę umiesz wykorzystać do rozwiązania zadań. Jak może się skończyć kucie/uczenie się z punktów zobrazowałam prawdziwymi przykładami odpowiedzi uczniów. Zaproponowałam Ci wówczas „zabawę” w nauczyciela (albo jak kto woli detektywa). Poniżej zamieszczam teksty z zaznaczonymi błędami (tylko tymi tzw. grubymi!).

  1. Słupek to narząd żeński, w którym zachodzi do zapłodnienia [!]. W pyłku znajdują się dwa plemniki, zaś w rodni są dwie komórki jajowe, które dzielą się mejozą na osiem haploidalnych. Dwa haploidalne łączą się i tworzą jeden diploidalny. Jeden plemnik zapładnia jądro diploidalne i tworzy zygotę 3n. Zygota tworzy pestkę, a to, co ją otacza nazywamy owocnią.
  2. Podwójne zapłodnienie polega na połączeniu się jednej (z dwóch) komórek jajowych z plemnikiem, a drugiej z komórką macierzystą bielma wtórnego.
  3. Operon laktozowy – jest to odcinek DNA, który powoduje, że jedne geny się ujawniają a inne się nie ujawniają. Występuje tam enzym laktaza, która produkuje laktozę (cukier). DNA jest poprzedzony dwoma odcinkami: promotorem i operonem. Do promotora przyłącza się RNA i tworzą białko. W DNA występuje jeszcze jeden gen białkowy – represor. Ten gen podłącza się do cukru lub operonu. Jeżeli w podłożu znajduje się cukier, to on przyłącza się do cukru, wtedy polimeraza DNA odczytuje gen. Jeżeli w podłożu nie ma cukru, to represor przyłącza się do operonu. Wtedy polimeraza DNA nie odczyta genu, ponieważ jest zablokowana przez białko represorowe.

Jeśli podjąłeś się próby odnalezienia błędów w tych tekstach, wiesz, że było to karkołomne zadanie. Bardzo trudno bowiem wskazać tutaj same błędy – każdą z tych odpowiedzi trzeba byłoby napisać zupełnie od nowa (sic). Przyczyną jest ich całkowicie wadliwa konstrukcja logiczna. Nazwijmy rzecz po imieniu: jest to bełkot. Wydźwięk jest zaś taki: ktoś coś słyszał, względnie przeczytał, ale zupełnie nie zrozumiał danego zagadnienia. Dlatego z mozołem napisał cokolwiek, by stworzyć wrażenie, że jednak coś wie, coś rozumie. Takie podejście na maturze równa się … katastrofie!

W tym miejscu chcę zaznaczyć jedną rzecz: nie twierdzę bynajmniej, że twoje odpowiedzi wpadają do kategorii desperackiego bełkotu. Liczę, że jest wprost przeciwnie. Chciałam tylko podkreślić, jak:

  • ważne jest rozumienie zagadnień;
  • istotna jest sprawność językowa rozumiana jako umiejętność pisania gramatycznie i logicznie poprawnych zdań oraz stosowania terminologii biologicznej we właściwy sposób.

Dlaczego? Otóż spora część błędów maturzystów wynika właśnie z tego, że nie potrafią sprawnie napisać odpowiedzi (receptą ma być słynne „wstrzeliwanie się w klucz”). A wystarczy trzymać się dwóch prostych zasad:

  • pisać odpowiedzi zdaniami prostymi, względnie „dwukrotnie” złożonymi (egzaminator nie będzie się zastanawiał „co autor miał na myśli”),
  • używać terminów, które się rozumie (na pewno!), a nie silić się na naukowo brzmiące nazwy.

Oczywiście te zasady można stosować i ćwiczyć, tylko kiedy ma się odpowiednią wiedzę. A, jak już pisałam, do tego potrzebne jest uczenie się kontekstowe.

Zostaw komentarz

Back to top
Close Offcanvas Sidebar
Wyjątkowa oferta na pakiet Teraz Biologia. Sprawdź szczegóły >>>​