Koronawirus a matura 2020

Grafika wyróżniająca do wpisu Koronawirus a matura 2020

Liczba osób zakażonych koronawirusem COVID-19 nie przestaje rosnąć i obecnie przekroczyła 110 tysięcy (stan na 10 marca 2020 r.). Niestety ponad 4000 osób zmarło (głównie w Chinach). Obawy rosną na całym świecie, w tym także w Polsce. Nie zmniejszy ich opinia znanego amerykańskiego epidemiologa Marca Lisitcha. W wywiadzie dla CBS News naukowiec przewiduje, że koronawirusem może zakazić się nawet 70 procent ludzi (ponad 5 miliardów!). Przy założonej śmiertelności na poziomie 1 procent (są to tylko szacunki – na razie wskaźnik jest znacznie gorszy) umrze ponad 50 milionów ludzi. To straszne przewidywania, które są wynikiem zastosowania kilku modeli matematycznych używanych do śledzenia i przewidywania rozwoju epidemii wirusowych (miejmy nadzieję, że się nie potwierdzą!). Tak dramatyczne dane wynikają m.in. z tego, że nie jest jeszcze znany wskaźnik R0 (w skrócie – określa ile osób zakazi jedna osoba wcześniej zainfekowana). Jak się wydaje obecnie, jest on wysoki i wynosi nawet 2 (niestety zakażać mogą także osoby, u których objawy choroby jeszcze nie wystąpiły!). Ponadto wiele osób może mieć bardzo słabe objawy chorobowe (zakażenie poronne) lub nie mieć ich w ogóle (zakażenie bezobjawowe). Takie osoby infekują kolejne po prostu nieświadomie. Wreszcie trudno stwierdzić, ile osób tak naprawdę zostało zainfekowanych wirusem COVID-19.

Biorąc pod uwagę aktualną “geografię” epidemii/pandemii, należy założyć, że obecna sytuacja potrwa jeszcze kilka miesięcy, a może wirusa COVID-19 trzeba będzie wpisać na listę patogenów stale występujących. Nadzieją jest oczywiście szczepionka, ale trzeba ją opracować, przetestować, wdrożyć do masowej produkcji i rozprowadzić wśród miliardów(!) ludzi. Trudno powiedzieć, ile to może potrwać (najpewniej rok albo dłużej).

Wirus SARS-CoV-2 – co to za twór?

Wirus SARS-CoV-2 należy do rodziny koronawirusów. Są to wirusy z pojedynczą, helikalnie zwiniętą nicią RNA (wg klasyfikacji Baltimore, którą omawiamy w naszym kursie: Wirusy, należą do jednej z grup wirusów ssRNA). Wiriony tego wirusa mają w przybliżeniu kształt kulisty i średnicę 60–140 nm. Na mikrofotografiach TEM koronawirusów widać wyraźne, białkowe wypustki (ang. spikes). Nadają one wirionom wygląd podobny do korony słonecznej (stąd właśnie nazwa – koronawirusy).

SARS-CoV-2 jest siódmym znanym przedstawicielem tej rodziny wirusów powodującym zachorowania u ludzi. Pierwsze odnotowane przypadki zakażeń miały miejsce pod koniec 2019 roku w chińskim mieście Wuhan. Uważa się, że wirus SARS-CoV-2 jest wirusem odzwierzęcym, tzn. przeniósł się ze zwierząt na ludzi (kolejny taki przypadek w ciągu ostatnich dekad) i obecnie przenosi się między ludźmi. Mechanizm przechodzenia i reasortacji omawiamy w naszym kursie na przykładzie wirusa grypy (nota bene wirus grypy i wirus SARS-CoV-2 mocno się różnią i nie zachowują się w taki sam sposób).

Światowa Organizacja Zdrowia wprowadziła termin „COVID-19” (choroba koronawirusowa 2019, ang. Coronavirus Disease 2019). Jest to „ostra choroba układu oddechowego”, która wywołuje zgon ok. 3,4% zakażonych (ta wartość może się zmienić, ponieważ nie ma jeszcze wiarygodnych danych!). To wyraźnie mniej niż w przypadku SARS czy tzw. świńskiej grypy. Niepokojące jest natomiast to, że SARS-CoV-2 łatwo rozprzestrzenia się drogą kropelkową (współczynnik zakażalności COVID-19 obecnie szacuje się na poziomie 2-4, a to dużo). COVID-19 jest zagrożeniem dla wszystkich ludzi (szczególnie starszych i schorowanych). Obecnie nie ma żadnej przebadanej szczepionki przeciwko temu wirusowi. Nie istnieje też leczenie przyczynowe (to sytuacja “typowa” dla większości chorób wirusowych), zalecane jest natomiast leczenie objawowe. Koniecznie trzeba się więc zapoznać i stosować takie zasady profilaktyki, jak np. mycie/dezynfekcja rąk!

Wirus SARS-CoV-2 a młodzież

Teraz zastanówmy się co  obecność wirusa może oznaczać dla uczniów polskich szkół średnich. W sensie zdrowotnym (stan wiedzy na dzisiaj!) zagrożenie nie jest duże – młodzież choruje rzadziej i przebieg choroby zwykle jest łagodny. Zagrożeniem są natomiast m.in. możliwa dezorganizacja pracy szkół (już są przypadki zamykania placówek), zakłócenia w dostawach szeroko rozumianych produktów spożywczych (żywnościowych), ograniczenia w przemieszczaniu się osób prywatnych. To jedne z wielu efektów narastającej paniki. Jest zrozumiałe, że w takich warunkach przygotowywanie się do lekcji czy do matury wydaje się mało ważne. Tymczasem jest odwrotnie – warto zachować spokój i robić swoje. Nawet w dość czarnym scenariuszu (przez następnych kilka miesięcy uczycie się głównie w domu) trzeba zadbać o to, żeby nie “robić braków”, ponieważ będą trudne do nadrobienia.

Zakładamy, że wasi rodzice w sposób racjonalny przygotowują się do tej sytuacji, Wam pozostaje więc… nauka (i trzymanie się z dala od kłopotów).
Walczcie dzielnie i trzymamy kciuki, aby sytuacja jak najszybciej wróciła do normy.

Tymczasem dla zainteresowanych tematem, skąd się w ogóle wzięły wirusy i co to za twory polecamy klipy z naszego kursu: Wirusy. Klipy udostępniliśmy właśnie na naszym kanale na YouTube. Cały kurs dostępny jest w naszych pakietach kursów biologii dla licealistów – zobacz ofertę.

PS
Wszyscy musimy z żelazną konsekwencją przestrzegać zasad higieny, w tym dokładnego mycia rąk. Na stronach rządowych oraz stronie Sanepidu można znaleźć najbardziej aktualne informacje o sytuacji w kraju oraz o tym, jak zadbać o własne bezpieczeństwo.

Grafiki autorstwa: NIAID Rocky Mountain Laboratories (RML), U.S. NIH – https://www.niaid.nih.gov/news-events/novel-coronavirus-sarscov2-images, Public Domain, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=87089606

Podobne wpisy

Matura z biologii 2017

Materiały Oficyny Multimedialnej TERAZ WIEDZA Artykuł jest próbą wyjaśnienia przyczyn zaskakująco niskiego wyniku średniego egzaminu maturalnego z biologii w 20016 r. i jednocześnie zaproponowania efektywnych…

Wywiad z Janem Prokopem

Wywiad z Janem Prokopem, nauczycielem biologii, współautorem jednych z najlepszych podręczników do tego przedmiotu, autorem wielu zeszytów ćwiczeń, a od kilku lat odpowiedzialnym za oprawę…

Komentarze

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania, korzystania z narzędzi analitycznych (Google Analytics), marketingowych (Facebook Custom Audiences), wtyczek społecznościowych (Facebook, Instagram, Twitter) oraz odtwarzacza wideo (Vimeo). Szczegóły znajdziesz w polityce prywatności. Jeżeli wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies, kliknij w przycisk "Rozumiem i akceptuję". Jeżeli chcesz edytować ustawienie plików cookies, wejdź w ustawienia swojej przeglądarki.

New Report

Close