Słownik biologiczny

AJAX progress indicator
Szukaj:
(wyczyść)
  • abiotyczny
    abiotyczny – odnosi się do fizycznych i chemicznych właściwości środowiska (środowisko abiotyczne). syn = nieożywiony
  • abscysynowy kwas
    abscysynowy kwas (ABA) - hormon roślinny działający w odpowiedzi na czynniki stresogenne (np. suszę, wysokie zasolenie), m.in. hamuje transpirację szparkową (powoduje zamykanie się aparatów szparkowych), przyspiesza starzenie się komórek liści i owoców (w tym stymuluje tworzenie warstwy(...)
  • abysal
    abysal – strefa głębinowa oceanu (od ok. 1500-2000 metrów głębokości ) lub bardzo głębokiego jeziora (od ok. 400 metrów głębokości ). Pozbawiona światła o względnie stałej temperaturze od 1°C do 5°C.
  • acetylacja histonów
    acetylacja histonów – modyfikacja potranslacyjna histonów, w której reszty lizyny na końcu N wystającym z rdzenia nukleosomu zostają acetylowane (przyłączane są do nich grupy –COCH3). Nieznaczne obniżenie odczynu histonów powoduje zmniejszenie ich powinowactwa do DNA. Skutkuje to(...)
  • acetylocholina
    acetylocholina – jeden z najpowszechniejszych neuroprzekaźników (mediatorów synaptycznych). Syntetyzowana z choliny i kwasu octowego (reakcja estryfikacji) w neuronach cholinergicznych (neurony układu przywspółczulnego i neurony przedzwojowe układu współczulnego oraz neurony układu(...)
  • acetylokoenzym A
    acetylokoenzym A – cząsteczka utworzona z dwuwęglowego fragmentu pirogronianu (acetylu) dołączonego do koenzymu A. Bierze udział w oddychaniu komórkowym – produkt przejściowy umożliwiający wprowadzenie dwuwęglowych grup acetylowych do cyklu Krebsa (cyklu kwasu cytrynowego).  Acetylo-CoA(...)
  • adaptacja
    adaptacja – zjawisko przystosowania się organizmu do życia w nowych, trwale zmienionych warunkach środowiska lub do zewnętrznego stresu. Następuje poprzez zmianę budowy lub funkcji życiowych (fizjologicznych, metabolicznych lub behawioralnych). (łac. adaptatio – przystosowanie) Por.(...)
  • adaptacja czuciowa
    adaptacja czuciowa – właściwość receptorów/neuronów czuciowych do zmniejszenia wrażliwości, kiedy są wielokrotnie pobudzane.  Także zanik odpowiedzi na bodziec o stałej energii.
  • adaptacja fizjologiczna
    adaptacja fizjologiczna – zjawisko przystosowania się organizmu lub narządu do prawidłowego funkcjonowania w zmienionych warunkach środowiska zewnętrznego lub wewnętrznego. Następuje poprzez nasilenie lub zwolnienie czynności tkanki, narządu lub układu narządów.
  • adenina
    adenina – organiczny związek chemiczny z grupy puryn, jedna z pięciu zasad azotowych, wchodzących w skład podstawowych nukleotydów kwasów nukleinowych (DNA i RNA). W DNA adenina tworzy parę komplementarną z tyminą za pomocą dwóch wiązań wodorowych. Adenina jest też składnikiem zmodyfikowanych(...)
  • adenowirusy
    adenowirusyrodzina wirusów, charakteryzujących się występowaniem następujących cech: Symetria: ikosaedralna,Otoczka lipidowa: brak,Kwas nukleinowy: dsDNA,Replikacja: zachodzi w jądrze komórkowym,Gospodarz: komórka zwierzęca kręgowców.Cechy dodatkowe: z wierzchołków kapsydu wystają(...)
  • adenozynotrifosforan
    adenozynotrifosforan (ATP) – nukleozyd trifosforanowy zawierający adeninę i uwalniający wolną energię w czasie hydrolizy wysokoenergetycznych wiązań fosforanowych. Energia ta jest używana do napędzania endoergicznych reakcji komórkowych. Także donor grupy fosforanowej w fosforylacji białek.(...)
  • adhezja
    adhezja – zjawisko łączenia się ze sobą powierzchniowych warstw ciał fizycznych lub faz (stałych lub ciekłych). Wynika z oddziaływań między cząsteczkami stykających się substancji, np. przyciągania cząsteczek wody przez powierzchnie naładowane elektrycznie. (łac. adhaesio– przyleganie)
  • adkrustacja
    adkrustacja: w botanice odkładanie na wolnej powierzchni ściany komórkowej substancji ochronnych, np. śluzów, kalozy, wosków, kutyny, suberyny.w zoologii odkładanie na powierzchni domków zwierząt ciał obcych, np. ziaren piasku, fragmentów muszli mięczaków przez larwy chruścików (spoiwem(...)
  • adrenalina
    adrenalina – niewielki organiczny związek chemiczny (katecholamina, pochodna aminokwasów). Jest wytwarzana w komórkach rdzenia nadnerczy oraz w niektórych neuronach układu nerwowego współczulnego.  W pierwszym przypadku jest hormonem, który w odpowiedzi na krótkotrwały stres wywołuje reakcję(...)
  • adsorpcja
    adsorpcja – proces wiązania atomów, cząsteczek lub jonów na powierzchni lub granicy faz fizycznych, powodujący lokalne zmiany stężenia.  Uwaga: adsorpcji nie należy mylić z absorpcją, która jest procesem wnikania do wnętrza fazy. Por. także adsorpcja wirusa
  • adsorpcja wirusa
    adsorpcja wirusa – proces przylegania wirusa do powierzchni wrażliwej komórki (pierwszy etap zakażenia). Polega na połączeniu ze swoistym receptorem komórkowym, z czego wynika tropizm tkankowy wirusa. Białko wirusowe, od którego zależy rozpoznanie komórki, to glikoproteina wiążąca receptor.(...)
  • aerenchyma
    aerenchymatyp tkanki miękiszowej charakteryzujący się dużymi przestworami międzykomórkowymi, wypełnionymi powietrzem. Stanowi rezerwuar powietrza i rodzaj szkieletu pneumatycznego u roślin wodnych oraz bagiennych.
  • aerozole atmosferyczne
    aerozole atmosferyczne – ciekłe krople lub stałe cząstki pochodzenia naturalnego (np. pyły mineralne) lub cząstki produkowane przez człowieka (antropogeniczne zanieczyszczenia atmosferyczne). Ich stężenie jest ważnym wskaźnikiem zanieczyszczenia powietrza (zwykle - smogu). Ze względu na(...)
  • agar
    agar – substancja żelująca pozyskiwana z plech z krasnorostów. Jest mieszaniną takich polisacharydów, jak agaroza (70%) i agaropektyny (30%). W ich skład wchodzi trudno przyswajalna dla człowieka galaktoza. Zastosowania:  naturalny, bezsmakowy środek żelujący przy produkcji słodyczy(...)
  • agaroza
    agaroza – polisacharyd (polimerem pochodnych galaktozy), otrzymywany przez oczyszczanie z agaru jadalnego. Jest łatwo rozpuszczalna w wodzie, w temperaturze pokojowej odwracalnie tworzy żel. Jest wykorzystywana w technikach analitycznych biologii molekularnej: jako podstawowy składnik podłoża(...)
  • Agrobacterium tumefaciens
    Agrobacterium tumefaciens – glebowa bakteria Gram-ujemna, pałeczkowata. Wywołuje chorobę roślin zwaną guzowatością korzeni. Ma szeroki zakres patogeniczności – poraża ponad 600 gatunków roślin. Jest blisko spokrewniona z bakteriami brodawkowymi. Zakaża rośliny wnikając do skaleczonych(...)
  • agroinfekcja
    agroinfekcja – jedna z metod otrzymywania roślin transgenicznych. Nazwa pochodzi od miejsca gdzie odbywa się naturalna transformacja – gleby, która jest też miejscem występowania bakterii Agrobacterium tumefaciens. Bakteria ta jest naturalnym patogenem wielu roślin dwuliściennych atakującym(...)
  • AIDS
    AIDS – choroba wywołana przez ludzki wirus niedoboru odporności (HIV), spowodowana zmniejszeniem liczby limfocytów T. Objawia się postępującym upośledzeniem odporności i pojawieniem się specyficznych zakażeń wtórnych.  W leczeniu stosuje się wielolekowe terapie antywirusowe.
  • akineta
    akinetarodzaj komórki przetrwalnej powstającej w wyniku przekształcenia się komórki wegetatywnej. Następuje zgrubienie ścian komórkowych i zwiększenie rozmiarów komórki. Zanikają barwniki asymilacyjne, a w cytoplazmie odkładane są substancje zapasowe. Przykład: akinety u sinicy z(...)
  • akomodacja
    akomodacja – zjawisko odruchowego dostosowania się oka do oglądania przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach. Polega na zmianie długości ogniskowej układu optycznego oka, tak aby na siatkówce powstawał ostry obraz oglądanego obiektu. Istnieją dwa zasadnicze mechanizmy(...)
  • akson
    akson – pojedyncza, zwykle długa wypustka neuronu, która przewodzi/przekazuje impulsy nerwowe od ciała komórki w kierunku zakończeń nerwowych. Osiąga maksymalnie długość nawet 1 m przy stałej średnicy od 1 do 20 μm. Może mieć osłonkę.
  • aktyna
    aktynabiałko globularne, którego cząsteczki łączą się w helikalne łańcuchy, współtworząc mikrofilamenty (filamenty aktynowe). Występuje w komórkach mięśni i wielu innych rodzajach komórek eukariotycznych. Należy do białek kurczliwych.
  • aktywator
    aktywatorbiałko, które przyłącza się do DNA i stymuluje transkrypcję genów. U prokariontów aktywatory przyłączają się do promotora albo niedaleko niego. W komórkach eukariontów aktywatory przyłączają się do kontrolnych elementów wzmacniacza.
  • akwaporyna
    akwaporynabiałko kanałowe (integralne) dla wody w błonie komórkowej roślin (np. rurek sitowych), zwierząt (np. erytrocytów, komórek nabłonkowych ramienia zstępującego pętli Henlego) i mikroorganizmów. Akwaporyny specyficznie wspomagają osmozę silnie zwiększając tempo przechodzenia(...)

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania, korzystania z narzędzi analitycznych (Google Analytics), marketingowych (Facebook Custom Audiences), wtyczek społecznościowych (Facebook, Instagram, Twitter) oraz odtwarzacza wideo (Vimeo). Szczegóły znajdziesz w polityce prywatności. Jeżeli wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies, kliknij w przycisk "Rozumiem i akceptuję". Jeżeli chcesz edytować ustawienie plików cookies, wejdź w ustawienia swojej przeglądarki.

New Report

Close