operon

« Powrót do Słownika

operon – grupa wspólnie transkrybowanych i regulowanych genów, położonych obok siebie oraz odcinki specjalne, które nie są genami. Razem stanowią one jednostkę regulacji aktywności genów kodujących enzymy jednego szlaku metabolicznego. Operony opisano u prokariontów.

Uwaga: operony odkryto także u fagów oraz u niektórych eukariontów, ale nie są one omawiane w szkole średniej.

W skład pojedynczego operonu wchodzą:

  • geny struktury (geny strukturalne) kodujące białka enzymatyczne związane z jednym szlakiem metabolicznym,
  • dwa odcinki DNA niekodujące białek: promotor i operator,
  • gen regulator kodujący białko regulatorowe.

Dla olimpijczyków: rodzaje operonów bakteryjnych:

  • indukowane (kataboliczne) – transkrypcja genów struktury następuje jeśli substrat jest obecny w środowisku,
  • ulegające represji (anaboliczne) – transkrypcja genów struktury następuje jeśli w komórce nie ma substancji syntetyzowanej,
  • podlegające regulacji pozytywnej – blokowanie transkrypcji następuje przez represor związany z aktywatorem (korepresorem),
  • podlegające regulacji negatywnej – blokowanie transkrypcji następuje przez wolny represor.

Kurs: Genetyka (7.3.)

« Powrót do Słownika

Strona wykorzystuje pliki cookies w celu prawidłowego jej działania, korzystania z narzędzi analitycznych (Google Analytics), marketingowych (Facebook Custom Audiences), wtyczek społecznościowych (Facebook, Instagram, Twitter) oraz odtwarzacza wideo (Vimeo). Szczegóły znajdziesz w polityce prywatności. Jeżeli wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies, kliknij w przycisk "Rozumiem i akceptuję". Jeżeli chcesz edytować ustawienie plików cookies, wejdź w ustawienia swojej przeglądarki.

New Report

Close