wektor genetyczny

« Powrót do Słownika

wektor genetyczny – w inżynierii genetycznej niewielka cząsteczka DNA zdolna do replikacji w komórce biorcy. Do wektora można wprowadzić fragment innej cząsteczki DNA (insert, może nim być, np. gen innego organizmu), tworząc zrekombinowany DNA. Po wprowadzeniu do komórki biorcy wektor będzie w powielany. Wektory stanowią podstawowe narzędzie klonowania DNA oraz są używane w metodach otrzymywania organizmów transgenicznych. Wektorami są zmodyfikowane plazmidywirusy lub sztuczne chromosomy (BAC i YAC).

Podstawowe cechy wektora:

  1. jest niewielką cząsteczką DNA opisaną pod względem fizycznym i genetycznym.
  2. jest zdolny do niezależnej replikacji wraz z wprowadzonym fragmentem DNA.
  3. ma miejsca rozpoznawane przez różne enzymy restrykcyjne. Miejsca te nie znajdują w rejonach, których uszkodzenie mogłoby zaburzać funkcje wektora.
  4. jest łatwo wykrywalny w komórkach biorców i nie zakłóca ich funkcji życiowych.
  5. utrzymuje się w niezmienionej postaci niezależnie od podziałów komórki.
  6. zawiera markery, dzięki którym można wyselekcjonować komórki, do których wniknął.

Podział funkcjonalny:

  • wektory ekspresyjne (zawierające odcinki regulujące transkrypcję)
  • wektory klonujące (zawierają odcinki ori inicjujące replikację)

Kurs: Biotechnologia (2.7)

« Powrót do Słownika