allopoliploid

« Powrót do Słownika

allopoliploid – organizm o genomie powstałym przez połączenie się gamet dwóch różnych gatunków. Garnitur chromosomowy alloploida zapisuje się jako n1 + n2, gdzie n1 i n2 to genomy należące do dwóch różnych gatunków. Większość takich allopoliploidów nie wytwarza funkcjonalnych gamet, ponieważ nie mają chromosomów homologicznych. 

Istnieją jednak alloploidy zdolne do rozrodu płciowego, dające w pełni funkcjonalne potomstwo. Powstają przez połączenie gamet, w których nie nastąpił podział redukcyjny lub wyniku podwojenia liczby chromosomów w pierwotnym mieszańcu. Takie alloploidy mają diploidalny zestaw chromosomów, co można zapisać jako 2n1 + 2n2. Skutkiem takiego podwojenia liczby chromosomów jest powstanie nowego gatunku (izolowanego rozrodczo od obydwu gatunków wyjściowych). To zjawisko jest częste wśród roślin okrytonasiennych (ok. 50% gatunków to poliploidy). O większości alloploidów można powiedzieć, że są poliploidami mieszańcowymi.

Uwaga: w świecie roślin allopoliploidy powstają także na skutek połączenia gamet gatunków poliploidalnych o parzystej liczbie chromosomów (4, 6, 8 itd.). Wspominamy o tym, ponieważ w podręczniku opisane jest pszenżyto. Na jego garnitur chromosomowy składa się 4n chromosomów jednego z gatunków pszenicy (Triticum) oraz 2n chromosomów z żyta (Scecale cereale). Prawdopodobnie mieszaniec ten powstał przez połączenie gamet: 2n z tetraploidalnej pszenicy + n z diploidalnego żyta, a następnie doszło do podwojenia liczby chromosomów w pierwotnym mieszańcu (4n1 + 2n2). 

Krótko: zazwyczaj płodny osobnik posiadający więcej niż dwa zestawy chromosomów otrzymane od dwóch różnych gatunków, które się skrzyżowały.

Synonimy:
alloploid
« Powrót do Słownika