łożysko

łożysko – dwa znaczenia:

1. (zool.) przejściowy narząd płodowy występujący u ssaków łożyskowych. Składa się z części płodowej i części matczynej. Część płodową tworzy kosmówka (por. jednak niżej), część matczyną – błona śluzowa macicy (doczesna). Za pomocą łożyska z krwi matki dostarczany pokarm, witaminy, tlen, a także przeciwciała. Płód oddaje dwutlenek węgla i zbędne produkty przemiany materii. Krew matki i płodu nie miesza się (bariera łożyskowa). Łożysko wytwarza także hormony.

Kurs: Człowiek – układ rozrodczy (4.3.)

Dla zainteresowanych: w tworzeniu części płodowej łożyska uczestniczy nie tylko kosmówka, ale także omocznia (powstaje wówczas łożysko kosmówkowo-omoczniowe) lub woreczek żółtkowy (powstaje wówczas łożysko kosmówkowo-żółtkowe). To ostatnie funkcjonuje u torbaczy, ale jest tworem przejściowym, funkcjonującym tylko zanim rozwinie się omocznia.

2. (bot.) tkanka merystematyczna, która jest miejscem wykształcenia się i rozwoju zalążków w zalążni słupka. Zalążki przymocowują się do łożyska za pomocą sznureczka, przez który wnikają do zalążka drobne wiązki przewodzące.