sonda molekularna

sonda molekularna – związek chemiczny, który ma zdolność wiązania się specyficznie z wykrywaną substancją. Właściwości fizyko-chemiczne sondy pozwalają na wykrycie kompleksu sonda-wykrywana substancja. Sondy radioaktywne są lokalizowane dzięki autoradiografii. Sondy fluorescencyjne mają znaczniki (np. rodaminę lub fluoresceinę) świecące po wzbudzeniu światłem o określonej długości fali.

Uwaga: z względu na silnie mutagenny wpływ, sondy radioaktywne nie są już używane w medycynie.

W technologii DNA sondą jest wyznakowany jednoniciowy kwas nukleinowy, używany do zlokalizowania specyficznej sekwencji nukleotydowej w próbce kwasu nukleinowego. Cząsteczki sondy tworzą wiązania wodorowe ze wszystkimi komplementarnymi sekwencjami. Takimi sondami są, np. wyznakowane, niewielkie cząsteczki cDNA umożliwiające wykrywanie zmutowanych alleli odpowiedzialnych za anemię sierpowatą, czy fenyloketonurię.

Dla zainteresowanych: coraz częściej jako sondy molekularne wykorzystywane są (znakowane barwnikami fluorescencyjnymi) przeciwciała monoklonalne wykrywające specyficzne antygeny.

Kurs: Biotechnologia (2.3.)