Wymagania egzaminacyjne na maturze w 2021 r.

EDIT: dzisiaj, tj.16.12.2020 r., ogłoszono ostateczną wersję wymagań egzaminacyjnych do egzaminu maturalnego 2021. Nasi autorzy właśnie je analizują. Jutro zamieścimy szczegółową analizę zmian.

W zeszłym tygodniu, a dokładnie 19 listopada 2020 r., zakończył się pierwszy etap prac nad potencjalnymi zmianami w wymaganiach na egzaminie maturalnym w 2021 r. Obecnie trwają tzw. prekonsultacje. Następnie w grudniu ma zostać ogłoszona ostateczna wersja wymagań egzaminacyjnych. Na bazie tych wymagań zespół ekspertów opracuje arkusze egzaminów próbnych, które zostaną udostępnione szkołom oraz uczniom w marcu 2021 r. W tym momencie egzamin maturalny ma się odbyć standardowo w maju 2021 r. (zobacz stronę gov.pl)


Co to są wymagania egzaminacyjne i co to tak naprawdę oznacza?

Wymagania egzaminacyjne to zakres treści i umiejętności, które będą sprawdzane na egzaminie maturalnym w 2021 r. Bazują one – oczywiście – na podstawie programowej. Jednak z uwagi na obowiązujące zdalne nauczanie (wprowadzone w wyniku sytuacji epidemicznej w kraju) realizacja pełnego zakresu materiału wymaganego w podstawie programowej jest w dużym stopniu utrudniona. Stąd propozycje pewnych uproszczeń lub zupełnej rezygnacji z wybranych zagadnień.

Nie ma co się jednak za bardzo ekscytować. Przedstawione do prekonsultacji propozycje zmian to:

  • raz – propozycje (!),
  • dwa – nie zmieniają one podstawy programowej, która jest realizowana na zajęciach lekcyjnych (niezależnie czy to zdalnie, stacjonarnie, czy w trybie hybrydowym),
  • i trzy – nie zapowiadają rewolucyjnych zmian, raczej „kosmetyczne”.

Podsumowując. W tej naszej pandemicznej, płynnej, dynamicznie się zmieniającej rzeczywistości padło hasło odchudzenia podstawy programowej i ograniczenia zakresu materiału wymaganego na egzaminach końcowych w 2021 r. Z tego co wiadomo obecnie, podstawa nie zostanie zmieniona, a wymagania egzaminacyjne, które obecnie są wciąż w formie propozycji/szkicu, zapewne nie spowodują systemowych zmian, przynajmniej na egzaminie maturalnym z biologii (rozszerzonej).

Poniżej przedstawiamy przegląd proponowanych zmian:

W dziale metabolizm zostają tylko:

  • enzymy (nie wiadomo, co z kinetyką reakcji enzymatycznych),
  • ogólne zasady metabolizmu (kierunki, ATP i jego rola),
  • oddychanie komórkowe (przemiany beztlenowe i tlenowe),
  • fotosynteza (w tym barwniki, faza zależna od światła i reakcje niezależne); nie ma nic o wpływie czynników wewnętrznych i zewnętrznych na fotosyntezę,
  • cykl mocznikowy.
  • nie ma m.in. chemosyntezy, innych przemian jak, np. glukoneogeneza, szlak pentozofosforanowy.

W dziale wirusy ograniczono m.in. cykle rozwojowe i zostają tylko:

  • cykl bakteriofaga (lityczny, lizogeniczny) oraz wirusa zwierzęcego zachodzący bez lizy komórki (jaki?).

W dziale bakterie ograniczono m.in.

  • procesy paraseksualne oraz przegląd:
  • zostaje tylko koniugacja,
  • zostają tylko choroby: gruźlica, borelioza i tężec (skąd taki wybór?).

W dziale rośliny zapisano m.in.:

  • “cechy charakterystyczne mchów, paproci” – może to oznaczać, że mszaki zredukowano do mchów, a paprotniki do paprociowych.

W dziale reakcje roślin na bodźce zostają tylko:

  • auksyny i etylen (jaka jest rola etylenu w tropizmach, czy wprowadza się reakcję potrójną?).
  • nie ma giberelin i cytokinin!

W dziale grzyby nie ma cykli rozwojowych!

W dziale bezkręgowce:

  • nie ma gąbek i szkarłupni,
  • są tylko dwa cykle rozwojowe pasożytów (tasiemca nieuzbrojonego i glisty ludzkiej),
  • pierścienice sprowadzono do rozróżnienia wieloszczetów, skąposzczetów i pijawek.

W dziale strunowce:

  • nie ma bezczaszkowców, osłonic, śluzic i minogokształtnych.

W działach o człowieku zmiany są minimalne:

  • nie ma hormonów tkankowych,
  • nie ma regulacji głodu i sytości,
  • nie ma regulacji wydalania moczu,
  • jednak jest wyjaśnianie mechanizmów homeostazy (sprzężenia zwrotne ujemne z udziałem hormonów); później jest tylko jedna konkretna oś regulacyjna (podwzgórzowo-przesadkowo-tarczycowa).

W dziale cykl komórkowy:

  • formalnie nie ma przebiegu mitozy i mejozy, ale pośrednio może być (m.in. “opisuje cykl komórkowy”),

W dziale informacja genetyczna i ekspresja:

  • nie ma operonów.

W dziale genetyka mendlowska:

  • nie ma genów kumulatywnych.

W dziale choroby genetyczne wymieniono tylko:

Na koniec jeszcze raz podkreślmy, że są to na razie tylko propozycje. Nie skupiajcie się za bardzo na tym i róbcie swoje. Gdy będziemy mieli już oficjalne wytyczne, będziemy działać.

Podobne wpisy

Matura z biologii 2017

Materiały Oficyny Multimedialnej TERAZ WIEDZA Artykuł jest próbą wyjaśnienia przyczyn zaskakująco niskiego wyniku średniego egzaminu maturalnego z biologii w 20016 r. i jednocześnie zaproponowania efektywnych…

Wywiad z Janem Prokopem

Wywiad z Janem Prokopem, nauczycielem biologii, współautorem jednych z najlepszych podręczników do tego przedmiotu, autorem wielu zeszytów ćwiczeń, a od kilku lat odpowiedzialnym za oprawę…

Wywiad z Waldemarem Lewińskim

Wywiad z Waldemarem Lewińskim – autorem kultowych książek pomocniczych oraz jednych z najlepszych podręczników do biologii, zwanym Mistrzem biol-chemów. Dzień dobry. Jest Pan autorem najlepszych…

Komentarze